{"id":3529,"date":"2025-04-23T09:43:55","date_gmt":"2025-04-23T09:43:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kyk.center\/?p=3529"},"modified":"2025-04-25T21:00:20","modified_gmt":"2025-04-25T21:00:20","slug":"yapi-kimyasallari-sektorunde-radon-gazi-gecirimsizlik-deney-raporu-alan-ilk-ve-tek-firmayiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/?p=3529","title":{"rendered":"Yap\u0131 Kimyasallar\u0131 Sekt\u00f6r\u00fcnde Radon Gaz\u0131 Ge\u00e7irimsizlik Deney Raporu Alan \u0130lk ve Tek Firmay\u0131z"},"content":{"rendered":"

Radon Gaz\u0131<\/strong>
\nRadon gaz\u0131, en \u00f6nemli akci\u011fer kanseri nedenlerinden biri olarak kabul edilen, renksiz ve kokusuz radyoaktif bir gazd\u0131r. Radium elementinin radyoaktif b\u00f6l\u00fcnmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kar. Do\u011fal radyasyon kaynaklar\u0131ndan al\u0131nan dozun en \u00f6nemli bile\u015feni, radon gaz\u0131 ve onun k\u0131sa yar\u0131lanma \u00f6m\u00fcrl\u00fc bozunma \u00fcr\u00fcnleridir.
\nRadon; uranyum ve toryum i\u00e7eren kayalardan, topraktan gelmekte ve gaz halinde olmas\u0131 nedeniyle bulundu\u011fu ortam\u0131n bo\u015fluklar\u0131nda ilerleyerek atmosfere s\u0131zmaktad\u0131r. \u00d6zellikle evlerin tabanlar\u0131ndaki ya da duvarlar\u0131ndaki \u00e7atlaklardan ve bo\u015fluklardan i\u00e7eri s\u0131zabilmesinden dolay\u0131 bodrum katlarda radon gaz\u0131 yo\u011fun olarak birikebilir. S\u0131cakl\u0131k, bas\u0131n\u00e7 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 (nem, g\u00f6zeneklilik ve ge\u00e7irgenlik) s\u0131zmay\u0131 etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir. Evdeki havan\u0131n radonu, havan\u0131n radonu, toprak radonu ve yeralt\u0131 suyu radonu seviyeleri birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Radon bozunma \u00fcr\u00fcnlerinin bir k\u0131sm\u0131 kimyasal olarak aktif kat\u0131 par\u00e7ac\u0131k formundad\u0131r ve havada as\u0131l\u0131 kalm\u0131\u015f par\u00e7ac\u0131klara tutunur. Bu par\u00e7ac\u0131klar, solunumla akci\u011fere yerle\u015firler ve yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 alfa par\u00e7ac\u0131klar\u0131 ile akci\u011ferin \u0131\u015f\u0131nlanmas\u0131na neden olurlar. A\u00e7\u0131k havada radon olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck konsantrasyonlara kadar seyrelmi\u015f olmakla birlikte kapal\u0131 ortamlarda radon konsantrasyonu daha y\u00fcksektir. Kapal\u0131 ortamlardaki radon konsantrasyonu uzun s\u00fcreli maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyebilecek seviyelere ula\u015fabilir. Amerikan \u00c7evre Koruma Dairesi, \u00f6zellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kattan daha a\u015fa\u011f\u0131daki evlerin radon gaz\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir.<\/p>\n

Binalarda Radon Gaz\u0131<\/strong>
\nBinalardaki radonun kayna\u011f\u0131 binan\u0131n alt\u0131ndaki toprak ve kayalar, yap\u0131 malzemeleri, su ve do\u011falgazd\u0131r. \u015eekil 2\u2019den de g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi radon, binalara zemindeki \u00e7atlak ve k\u0131r\u0131klardan, yap\u0131daki ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131ndan, duvar \u00e7atlaklar\u0131ndan, zemin yap\u0131s\u0131nda bulunan bo\u015fluklardan girerek birikmekte, binalarda kullan\u0131lan su ve do\u011falgaz da bir miktar radon birikimine sebep olabilmektedir.
\nTopraktaki ve yap\u0131 malzemelerindeki radyum miktar\u0131, toprak ve yap\u0131 malzemelerinin nem oran\u0131, dif\u00fczyon potansiyeli, toprakla temasta olan yap\u0131n\u0131n y\u00fczey alan\u0131 ve yal\u0131t\u0131m niteli\u011fi, bina zemini, binadaki havaland\u0131rma kapasitesi, iklim ko\u015fullar\u0131, i\u00e7-d\u0131\u015f hava s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7 fark\u0131 binalardaki radon konsantrasyonunu etkileyen temel unsurlard\u0131r. Ayr\u0131ca, jeolojik ve co\u011frafi yap\u0131, kullan\u0131lan in\u015faat malzemelerinin kalitesi, ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, evin \u0131s\u0131t\u0131lma \u015fekli, sosyoekonomik durum gibi etkiler nedeniyle evlerdeki radon aktivite konsantrasyonu \u00fclkeden \u00fclkeye de de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilmektedir.<\/p>\n

Radon Gaz\u0131 Konsantrasyon Limitleri<\/strong>
\nKapal\u0131 ortamlarda radon ve radon bozunma \u00fcr\u00fcnlerine maruz kalman\u0131n akci\u011fer kanseriyle sonu\u00e7lanabilece\u011fi ve sigaradan sonra akci\u011fer kanserinin en \u00f6nemli nedeninin radon oldu\u011funa dair g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar oldu\u011fu Uluslararas\u0131 Radyasyondan Korunma Komitesi (ICRP) ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) taraf\u0131ndan rapor edilmektedir.
\n\u00c7izelge-1\u2019de baz\u0131 \u00fclkelerde \u00f6l\u00e7\u00fclen kapal\u0131 ortam radon konsantrasyonlar\u0131 verilmektedir. \u0130nsanlar ya\u015famlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu kapal\u0131 ortamlarda ge\u00e7irdi\u011finden radon \u0131\u015f\u0131nlanmas\u0131na kar\u015f\u0131 korunmaya y\u00f6nelik stratejilerin, y\u00fcksek radon konsantrasyonlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve b\u00f6ylece genel toplum dozunun azalt\u0131lmas\u0131 do\u011frultusunda halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem arzetmektedir.
\n\u00c7izelge 1. OECD \u00dclkelerinde evlerde \u00f6l\u00e7\u00fclen ortalama radon konsantrasyon de\u011ferleri*(Bqm-3)<\/p>\n

Gerek Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 (IAEA) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan uluslararas\u0131 temel g\u00fcvenlik standartlar\u0131 gerekse Avrupa Birli\u011fi\u2019nin temel g\u00fcvenlik standartlar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi 2013\/59\/EURATOM say\u0131l\u0131 Direktifine g\u00f6re evlerde kapal\u0131 ortam havas\u0131ndaki radonun y\u0131ll\u0131k aktivite konsantrasyonunun 300 Bqm-3 seviyesini a\u015fmamas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131; bunu teminen yeni binalarda \u00f6nleyici tedbirlerin, eski binalarda ise azalt\u0131c\u0131 tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n

Bu do\u011frultuda; halk\u0131n eri\u015fimine a\u00e7\u0131k ve uzun zaman ge\u00e7irdikleri okul, hastane, al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri gibi kapal\u0131 ortamlarda ve i\u015fyerlerinde de havadaki radon konsantrasyonu seviyesi 300 Bqm-3 de\u011ferini a\u015fmamal\u0131d\u0131r. Halk\u0131n eri\u015fiminin ve ge\u00e7irdi\u011fi zaman\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu kapal\u0131 ortam i\u015fyerlerinde radon konsantrasyon seviyesinin ortalama y\u0131ll\u0131k 1000 Bqm-3 de\u011ferini a\u015fmamas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 tavsiye edilmektedir. Kapl\u0131ca, spa merkezleri gibi yerler ile yer alt\u0131 i\u015fyerleri bu kapsamda de\u011ferlendirilir. Bu gibi i\u015fyerlerinde, \u00f6zellikle zemin ve bodrum katlar\u0131nda radon \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yapt\u0131r\u0131lmal\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerlerde ve burada ge\u00e7irilen zaman zarf\u0131nda yap\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. \u00d6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 dikkate al\u0131narak ortamdaki radon konsantrasyonu 1000 Bqm-3 de\u011ferini a\u015fmayacak \u015fekilde havaland\u0131rma sistemlerinin kurulmas\u0131 ve etkin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere radon konsantrasyon seviyesinin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik tedbirler al\u0131nmal\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n radon konsantrasyonunun y\u00fcksek oldu\u011fu ve yeterince d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclemedi\u011fi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 gibi tedbirlerle \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n

Binalarda Radon Kontrol Y\u00f6ntemleri<\/strong>
\nBinalardaki radon konsantrasyonuna ve binan\u0131n yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak a\u015fa\u011f\u0131daki tedbirler al\u0131narak ortamdaki radon konsantrasyonu azalt\u0131labilir. Radon konsantrasyonun y\u00fcksek oldu\u011fu binalarda birden fazla \u00f6nlemin bir arada kullan\u0131lmas\u0131 gerekebilir.
\n\u2022 Binalar\u0131n toprak ile temas eden y\u00fczeyleri ve birle\u015fim yerleri s\u0131z\u0131nt\u0131ya imk\u00e2n vermeyecek \u015fekilde izole edilmelidir.
\n\u2022 Evlerin duvarlar\u0131nda, su ve kanalizasyon borular\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yerlerde bulunan \u00e7atlaklar, a\u00e7\u0131kl\u0131klar onar\u0131lmal\u0131 ve kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Binalar\u0131n projelendirme safhas\u0131nda zemin et\u00fcd\u00fc ve jeolojik yap\u0131 dikkate al\u0131narak radon gaz\u0131n\u0131n binaya girmeden atmosfere tahliye edilece\u011fi sistemler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.
\n\u2022 Yap\u0131 malzemelerinin radyoaktivite analizleri ve de\u011ferlendirmeleri yap\u0131larak, de\u011ferlendirme sonu\u00e7lar\u0131 tavsiye edilen radyoaktivite d\u00fczeylerinin \u00fczerinde olan malzemeler bina yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Yerden ve duvarlardan bina i\u00e7ine s\u0131zan radon gaz\u0131 bina i\u00e7indeki konsantrasyonu art\u0131racakt\u0131r. Bu nedenle, kapal\u0131 ortamlar\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Evlerde, kap\u0131 ve pencerelerde izolasyon varsa havaland\u0131rma s\u00fcresi artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu kapsamda KYK Yap\u0131 Kimyasallar\u0131 olarak \u00fcretti\u011fimiz, temel ve temel alt\u0131nda, istinat duvarlar\u0131nda, mahzen, bodrum, perde beton, kapal\u0131 otopark gibi toprak alt\u0131nda kalan mekanlarda, teras, ye\u015fil \u00e7at\u0131 gibi \u0131slak hacimlerde ve \u00e7at\u0131larda son kat kaplama malzemesinden \u00f6nce su yal\u0131t\u0131m malzemesi olarak kullan\u0131lan Mega\u0130zo S801 \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz, T\u00fcrkiye Enerji, N\u00fckleer ve Maden Ara\u015ft\u0131rma Kurumu, N\u00fckleer Enerji Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fcnde, Radon Ge\u00e7irgenlik Deneyi\u2019ne tabi tutulmu\u015ftur. Mega\u0130zo S801 \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz, bu testi ba\u015far\u0131yla tamamlayarak, binalar\u0131n toprak ile temas eden y\u00fczeyleri ve birle\u015fim yerlerinde radon gaz\u0131 s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131na imk\u00e2n vermeyecek \u015fekilde izole edilmesinde kullan\u0131labilir oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda KYK Yap\u0131 Kimyasallar\u0131, yap\u0131 kimyasallar\u0131 sekt\u00f6r\u00fc ve ilgili \u00fcr\u00fcn\u00fcn rakipleri aras\u0131nda, \u00fcr\u00fcn\u00fcn radon ge\u00e7irimsiz oldu\u011funu deney raporu ile ispatlayan, kay\u0131t alt\u0131na alan, ilk ve tek firma olmu\u015ftur.<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong>
\n[1] EC (European Commission), 1999. Radiological protection principles concerning the natural radioactivity of building materials, Radiation Protection 112, Directorate- General Environment, Nuclear Safety and Civil Protection.<\/i>
\n[2] EURATOM, 2013. Council Directive 2013\/59\/EURATOM of 5 December 2013 laying down basic safety standards for protection against the dangers arising from exposure to ionising radiation, and repealing Directives 89\/618\/Euratom, 90\/641\/Euratom, 96\/29\/Euratom, 97\/43\/Euratom and 2003\/122\/Euratom, Official Journal of the European Union (17.1.2014).<\/i>
\n[3] IAEA, 2003. Radiation Protection against Radon in Workplaces other than Mines, Safety Reports Ser\u0131es No. 33, International Atomic Energy Agency, Vienna.<\/i>
\n[4] IAEA, 2014. Radiation Protection and Safety of Radiation Sources: International Basic Safety Standards, General Safety Requirements Part 3, No. GSR Part 3, International Atomic Energy Agency, Vienna.<\/i>
\n[5] IAEA, 2015. Protection of the Public against Exposure Indoors due to Radon and Other Natural Sources of Radiation, Specific Safety Guide No. SSG-32, International Atomic Energy Agency, Vienna.<\/i>
\n[6] ICRP, 2014. Radiological protection against radon exposure, ICRP Publication 126. Ann. ICRP 43(3).<\/i>
\n[7] OECD-NEA, 1979. Exposure to radiation from natural radioactivity in building materials, Report by the Group of Experts of the OECD Nuclear Energy Agency, Paris.<\/i>
\n[8] TAEK, 2008. T\u00fcrkiye\u2019de Kullan\u0131lan Yap\u0131 Malzemelerindeki Do\u011fal Radyoaktiviteden Kaynaklanan Radyasyon Dozunun De\u011ferlendirilmesi, Teknik Rapor No: 2008-7, T\u00fcrkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ankara.<\/i>
\n[9] TAEK, 2009. Radyasyon, \u0130nsan ve \u00c7evre: \u0130yonlast\u0131r\u0131c\u0131 radyasyon, etkileri ve kullan\u0131m alanlar\u0131, g\u00fcvenli kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in uygulamada olan tedbirler, T\u00fcrkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ankara.<\/i>
\n[10] UNSCEAR, 2000. Sources and Effects of Ionizing Radiation, United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation, United Nations Publication, New York, USA.<\/i>
\n[11] WHO, 2009. Handbook On Indoor Radon: A Public Health Perspective, WHO, France<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Radon Gaz\u0131 Radon gaz\u0131, en \u00f6nemli akci\u011fer kanseri nedenlerinden biri olarak kabul edilen, renksiz ve kokusuz radyoaktif bir gazd\u0131r. Radium elementinin radyoaktif b\u00f6l\u00fcnmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kar. Do\u011fal radyasyon kaynaklar\u0131ndan al\u0131nan dozun en \u00f6nemli bile\u015feni, radon gaz\u0131 ve onun k\u0131sa yar\u0131lanma \u00f6m\u00fcrl\u00fc bozunma \u00fcr\u00fcnleridir. Radon; uranyum ve toryum i\u00e7eren kayalardan, topraktan gelmekte ve gaz halinde olmas\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3530,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-3529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-frontpage-article"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3529"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9848,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3529\/revisions\/9848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kyk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}